Sınır Tanımayan Gazeteciler (RSF) tarafından yayımlanan 2026 Dünya Basın Özgürlüğü Endeksi, küresel ölçekte basın özgürlüğünün son 25 yılın en düşük seviyesine gerilediğini gözler önüne serdi. Türkiye, gazetecilere yönelik baskılar, tutuklamalar ve “dezenformasyon” gibi suçlamaların yaygın bir şekilde kullanılması nedeniyle 180 ülke arasında 163. sırada yer aldı. RSF’nin dünya haritasında Türkiye, basın özgürlüğü açısından en ciddi sorunları yaşayan ülkeler kategorisinde “çok ciddi durumda” olarak gösterildi.
RSF Yayın Direktörü Anne Bocandé, basın özgürlüğüne yönelik tehditlerin giderek daha görünür ve sistematik hale geldiğini vurgulayarak, “Gazeteciliğin boğulmasına daha ne kadar tahammül edeceğiz?” ifadelerini kullandı. Bocandé, otoriter yönetimlerin, siyasi aktörlerin ve ekonomik güçlerin bu gerilemeden sorumlu olduğunu belirtti.
Raporda, Irak, Sudan ve Yemen gibi çatışma bölgelerindeki gazetecilerin büyük risk altında olduğu ifade edilirken, Gazze’de Ekim 2023’ten beri 220’den fazla gazetecinin hayatını kaybettiği belirtildi. Ayrıca, ABD’nin basın özgürlüğünde yedi sıra gerileyerek 64. sıraya düştüğü kaydedildi. Latin Amerika ülkelerinde de artan organize suç ve güvenlik kaynaklı şiddetin basın özgürlüğüne olumsuz etkileri olduğu vurgulandı.
Çin, Kuzey Kore ve Eritre gibi ülkeler, basın özgürlüğü açısından listenin en alt sıralarında kalmaya devam ederken, Rusya ve İran da en kötü performans gösteren ülkeler arasında yer aldı.
Raporda, özellikle ulusal güvenlik politikalarıyla bağlantılı olarak giderek daha kısıtlayıcı hale gelen yasal düzenlemelerin, 2001 yılından bu yana kamuoyunun habere erişim hakkını sınırladığına dikkat çekildi. Bu yıl en fazla gerileyen alan “yasal çerçeve” olurken, gazeteciliğin daha fazla suç sayılmaya başlandığı ifade edildi. RSF’ye göre, gazeteciliğin terörle mücadele, ulusal güvenlik veya “yalan haber” yasaları üzerinden suç haline gelmesi küresel bir eğilim halini almış durumda. 2025-2026 döneminde 180 ülkenin 110’unda yasal göstergelerin kötüleştiği gözlemleniyor, bu da bu eğilimin yaygınlaştığını gösteriyor.
Raporda, gazetecilere yönelik koruma mekanizmalarının dünya genelinde yetersiz kaldığı ve cezasızlığın yaygınlaştığı vurgulanarak, somut yaptırımlar ve daha güçlü koruma politikaları çağrısında bulunuldu.
