“`html
MARS ve Ipsos Türkiye’den Dijital Bankacılık Araştırması
MARS’ın Ipsos Türkiye ile işbirliği içinde gerçekleştirdiği neobankacılık üzerine yapılan kapsamlı araştırma, dijital dönüşümün finans sektöründeki ve günlük hayatımızdaki yansımalarını gün yüzüne çıkardı. Türkiye’nin 12 farklı bölgesinden 750 katılımcının yer aldığı bu araştırma, mobil bankacılık kullanım oranlarından güven algısına, ürün seçimlerinden neobankacılık bilinirliğine kadar pek çok kritik içgörü sağladı. Yaş grupları arasında belirgin farklılıkların da gözlemlendiği bu çalışma, finansal alışkanlıkların ne denli hızlı bir şekilde değiştiğini ortaya koyuyor.
Dijital Dönüşüm ve Bankacılık
Günümüz finansal alışkanlıklarının değişimi üzerinde bir ışık tutan bu araştırma, MARS ve Ipsos Türkiye işbirliğiyle hayata geçirildi. Araştırmaya, 18-54 yaş aralığındaki katılımcıların bulunduğu ABC1C2 sosyo-ekonomik gruplardan 750 kişi dahil oldu. Çalışma, bireylerin finansal işlemlerini nasıl gerçekleştirdiğine, dijital kanallara yönelim düzeylerine ve son zamanlarda öne çıkan “Neobankacılık” kavramına dair farkındalıklarını ayrıntılı bir biçimde ele aldı.
Başlıca Bulgular
Araştırmanın dikkate değer bulguları arasında şu başlıklar yer aldı:
- Türkiye’de dijital bankacılık kullanımı %89
Yapılan araştırma, Türkiye’deki belirlenen hedef kitlede her 10 kişiden 9’unun finansal işlemlerini mobil ya da internet bankacılığı aracılığıyla gerçekleştirdiğini ortaya koydu. Mobil uygulamalar ve dijital platformlar, kullanıcıların tarafında zaman, güven, hız ve maliyet avantajı arayışında temel çözüm noktaları haline gelerek, geleneksel şubeleri geride bıraktı.
Aktif bankacılık kullanıcılarının %89’u dijital bankacılığı tercih ederken, geleneksel şubeler %8 ve çağrı merkezleri %3 gibi düşük bir oranla tercih ediliyor. En yüksek dijital bankacılık kullanım oranı ise %93 ile 35-44 yaş arasındaki katılımcılarda gözlemlendi.
Ürün Çeşitliliği ve Güven Duygusu
Araştırmada dikkat çeken bir diğer bulgu ise kullanıcıların bankacılık ürünleri çeşitliliği. Katılımcıların ortalama 4,2 farklı finansal ürün kullandığı belirlenirken, İstanbul, Ankara ve İzmir gibi büyükşehirlerde bu sayının 4,6’ya yükseldiği görüldü. Kredi kartı ve banka kartları %62 oranıyla en yaygın ürünler arasında dikkat çekiyor. Kullanıcıların yaş ve sosyo-ekonomik statüleri yükseldikçe, tercih ettikleri ürün sayısı da artıyor.
Güven faktörü, finansal kuruluşları seçerken katılımcıların gözünde halen en önemli kriter olarak öne çıkıyor. Araştırmaya katılanların %18’i “güvenilirlik” kelimesini ilk tercih olarak belirtirken, maaş hesabının aynı bankada olması (%11) ve sunulan kampanya ve indirimler (%9) de önemli unsurlar arasında yer aldı. Özellikle 45-54 yaş aralığındaki kullanıcılar, maaşlarının yattığı bankayı güvenin ve sürekliliğin sembolü olarak değerlendiriyor.
Gençler Arasında Dijitalleşme
Genç kullanıcılar, bankacılık konusunda daha farklı bir profil çiziyorlar. Bu grup, finansal hizmetlerde hız, kullanıcı dostu uygulamalar ve veri güvenliği gibi unsurları öncelikli ihtiyaç olarak belirtiyor. Özellikle gençlerin çoğu için bir bankanın fiziksel varlığı fundasyon değil; dijital deneyimlerinin hızlı, kesintisiz ve ekonomik olması yeterli.
Araştırmaya göre, geleneksel bankacılık hizmetleri içinde kullanıcıların en fazla şikayetçi olduğu konular arasında yüksek kredi ve mevduat faiz oranları (%15) ile işlem ücretleri (%14) ilk sıralarda yer alıyor. Özellikle 45 yaş üzerindeki kullanıcılar, bu tür maliyetler konusunda daha hassas iken, 18-24 yaş grubu bankacılık ürün başvurularındaki yüksek red oranlarından rahatsızlık duyuyor. Büyük şehirlerde yaşayan kullanıcılar ise işlem hızları ve bekleme süreleri konusunda yüksek şikayet oranlarına sahip.
Neobankacılık Trendine İlgi
Araştırmanın dikkat çekici bir diğer bulgusu ise “neobankacılık” kavramına yönelik toplumsal farkındalık düzeyi. Katılımcıların %63’ü neobankacılığı daha önce duymadığını ifade ederken, yalnızca %12’si bu konu hakkında bilgi sahibi. Ancak, neobankacılık kavramı açıklandıktan sonra, %76’lık bir kesim bu modelin kendilerine uygun olduğunu düşünüyor. Erkek kullanıcılar, AB sosyo-ekonomik statüsündekiler ve büyükşehirlerde yaşayan katılımcılar bu yeni bankacılık modeline daha olumlu bakıyor.
Kullanıcıların neobankacılığı tercih etme sebeplerinin başında pratiklik (%48), hızlı işlem yapabilme (%45) ve düşük işlem maliyetleri (%44) geliyor. 45 yaş üzeri kullanıcılar için ise maliyetin düşüklüğü çok daha kıymetli bir tercih unsuru.
Dijital Bankacılığa Geçişte Tereddütler
Bununla birlikte, geleneksel bankalardan vazgeçmekte isteksiz olan, dijital çözümlere mesafeli bir kitle de mevcut. Özellikle 45-54 yaş grubu, değişiklik yapmak istemediğini belirtiyor. Bu yaş grubunun %38’i, dijitalleşmeye direnç göstermenin nedeninin “geleneksel bankamla devam etmek istemem” olduğunu ifade ediyor. Ayrıca, bu grubun dijital araçlara aşinalık seviyesinin düşük olması, geçiş sürecini yavaşlatan bir diğer faktör.
Bu bulgular ışığında, her 5 kişiden 1’inin mevcut banka hesabını tamamen bir neobankaya taşımaya istekli olduğunu ve her 10 kişiden 6’sının bu alternatife olumlu yaklaştığını belirtmek mümkün. Kadınlar, daha düşük sosyo-ekonomik gruplar ve 45 yaş üzeri kullanıcılar bu konuda daha tereddütlü iken; erkekler ve AB statüsünde olan katılımcılar, dijital bankacılığa geçişte daha istekli.
Uzman Görüşleri
MARS Kurucu Ortağı Emrah Kaya, araştırmanın sonuçlarına ilişkin, “Ipsos ile gerçekleştirdiğimiz bu çalışma, Türkiye’de dijitalleşen finansal davranışların, kullanıcıların değişen beklentilerinin ve neobankacılığın toplumsal algısının anlaşılması adına önemli veriler sağladı. Dijital bankacılık, artık yalnızca gen gençlerin değil, geniş bir yaş aralığının günlük yaşamında önemli bir yer kaplıyor. Ancak güvencenin, özellikle orta yaş ve üzerindeki kullanıcılar için hala belirleyici bir unsur olduğunu da gözlemliyoruz. Neobankacılık Batı’da hızla benimseniyor, fakat Türkiye’de henüz tam anlamıyla yer bulmuş değil. Ancak araştırma bu alandaki potansiyelin yüksek olduğunu gösterdi. Geleneksel bankaların dijital yatırımları, kullanıcıları neobankacılığa daha açık hale getirdi.” dedi.
İpsos Türkiye Stratejik Araştırmalar Bölüm Lideri Beste Yıldız da, “MARS’la yaptığımız araştırma, neobankacılık kavramının Türkiye’de henüz geniş bir kitleye ulaşmadığını ortaya koydu. Neobankacılığı duymamış olan her 10 kişiden 6’sı, kavramın ne olduğu açıklandığında, her 4 kişiden 3’ü olumlu bir yaklaşım sergiliyor. Özellikle erkekler, 35-44 yaş grubu ve üst sosyo-ekonomik statüdeki bireyler, neobankacılık konusunda daha yüksek bir ilgi göstermektedir. Bu potansiyeli etkili bir şekilde değerlendirmek adına bilinirliğin artırılması ve güven inşası öncelikli hedefler olmalıdır.” şeklinde konuştu. – İSTANBUL
“`
